دونيم است . اندامان راننده : منى را بسيار افزايش دهد . ربيتاع ( رساغ ) : سنگى است كه به خرچنگ مىماند . مزاج : در دوم سرد و تر است . خاصيت : رطوبت را برچيند و مىزدايد . چشم : ديد را نيرو دهد . حرف راء تمام شد و داروهاى اين فصل به بيست و پنج دارو رسيد . فصل بيست و يكم حرف ( ش ) شقايق ( لاله ) : حكيم دانشمند ديسقوريدوس فرمايد : بعضى آن را ( ارميون ) و بعضى ( عامينون ) گويند . شقايق دو گونه است : شقايق خودرو ، شقايق كاشتنى . شقايق كاشتنى دو نوع است : يكى گل سرخ دهد و گل دومى سفيد به رنگ شير و مايل به ارغوانى است و برگش مانند برگ كشنيز و از برگ كشنيز نازكتر است . پوسته‌اش نزديك به زمين و گسترده است . و ساقه‌هاى باريك دارد كه بر سر آنها گلى شبيه خشخاش است و در ميانهء گلها برجستگيهاى به رنگ سياه يا سرمه‌اى پيداست . و بيخش به اندازه يك دانه زيتون و از زيتون بزرگتر و همه‌اش گره است . لالهء بيابانى از لالهء كاشتنى بزرگتر و برگش پهنتر و سفت‌تر است . و سرهاى ( برجستگيهاى وسط ) درازتر دارد و رنگ گلش سرخ خونى است ، ريشه‌هاى بسيار و باريك دارد . هم از اين نوع بيابانى لاله‌اى است سياه و از لالهء سرخرنگ تندتر است . بعضى نمىدانند و ميان شقايق النعمان بيابانى و دارويى كه نامش ( دحمونياى وحشى ) است فرقى نمىشناسند و به فكر آنها شقايق النعمان بيابانى و دحمونياى وحشى و خشخاشى كه سرهايش همرنگ برگهايش سرخ است يكى است . ارغامونى هم هست كه اشكى دارد به رنگ زعفران و اشك گل برگهايش به سپيدى نزديك‌تر است . اما فرق شقايق و ارغامونى ( لالهء سرنگون ) اين است كه اين لاله نه اشكى دارد و نه قوزه و نه اناركى . تنها چيزى دارد كه به سرهاى مارچوبه شبيه است . مزاج : در دوم گرم و تر است . خاصيت : زداينده و تحليل‌برنده است . جالينوس فرمايد : زداينده و شوينده و جذب‌كننده و رساننده است . آرايش : اگر با پوست گردو مخلوط باشد موى را سياه كند . خام و پختهء برگ و شاخه‌هايش در زيبا كردن مو مفيد است . ورم و جوش : پخته‌اش را بر ورمهاى سخت نشده مالند مفيد است . در علاج دملها و ورمهاى گرم بدان استفراغ مىكنند . زخم و قرحه : خشكيده‌اش علاج قرحهء پليد است و قرحه را خوب كند . و چرك قرحه‌ها را پاك كند . در علاج پوست انداختن به غايت مؤثر است . داروى گرى چركين است و در تنقيهء قرحه‌هاى پليد نظير كم دارد . سر : افشره‌اش را به بينى كشند مغز و سر را پاك مىكند . بيخش را بخايند رطوبتهاى سر را بيرون كشد . افشره‌اش علاج قوبا است . چشم : افشره‌اش با عسل دواى تم چشم و سپيدى چشم و اثر قرحهء چشم است . اگر لاله را در شراب انگورى سياه بپزند و بر ورم